T́m lại một bài thơ Nguyễn Bính: viết về phong trào xuống đường chóng Pháp
của sinh viên Sài G̣n – Chợ Lớn đầu năm 1950
Máu chảy trên
đường phố

Làm sau cuộc biểu t́nh của học sinh tại Sài G̣n – Chợ
Lớn ngày 9.1.1950
Những học sinh của Sài G̣n – Chợ Lớn
Bước chân tơ ngày hai buổi tới trường
Lắng tai nghe sóng gió dậy ngàn phương
Ôi! Bực bội! Bốn bức tường nhỏ hẹp!
Ngoài kia vang sắt thép?
Ngoài kia rực ánh vàng son?
Ngoài kia vui? Sao đây sầu vạn kiếp?
Nắng ngoài kia? Đây lạnh buốt tâm hồn?
Là những mầm non
Hoa chờ trái đợi
Hồn trong trắng thơm tho trang vở mới,
Bàn tay mềm như mái tóc tơ xanh
Đàn chim non bay mát rượi kinh thành
Trao hứa hẹn giữa nụ cười kết bạn.
Mùa thu năm bốn lăm
Khắp đô thành nhảy múa một màu son
Hạnh phúc về quy tụ giữa tim non
Hoa độc lập hẹn thơm mùa ....
***
Giặc Pháp thừa cơ
Đem binh chiếm đóng
Chợ Lớn – Sài G̣n hỗn loạn bóng xâm lăng
Dân chúng âm thầm
Nuốt hờn ngậm nhục
Trong tay giặc, nghiến răng không khuất phục
Giữa đêm dày hồn vẫn thắm cờ ..
Những học sinh của Sài G̣n Chợ Lớn
Lắng tai nghe sóng gió dậy ngàn phương
Bước chân tơ ngày hai buổi tới trường
Mà cảm thấy như ḿnh đi lạc lối
Ôi! Khao khát hoa rừng thơm nước suối
Ôi! Thèm nghe chim hót sáng b́nh minh
Cha chúng ta trong những chiến khu xanh
Mài gươm bén đêm đêm truy kích giặc
Các anh ta vượt Trường Sơn ra Việt Bắc
…
Mà ở đây trong vuốt giặc hung tàn
Nghẹt thở quá! Họng muốn trào máu đỏ.
− “Lũ giặc nước lại ra tay khủng bố
Lại giam cầm các bạn của ta sao?
Không! Không! Không! Không! Chẳng có khi nào!
Hăy trả lại cho ta năm bạn ấy!
Ta có bạn và tim ta máu chảy
Anh em ơi! Làm một cuộc biểu t́nh!
Máu Việt Nam là gịng máu xuân xanh
Kết hợp lại, hiền hoà, trật tự…”
Nhưng là một bầy thú dữ
Với chúng ư? Đâu c̣n có công bằng
Đâu nhân đạo và đâu là luật pháp?
Giương nanh vuốt chúng thản nhiên đàn áp,
Máu học sinh tuôn đổ giữa châu thành
Máu nhuộm tóc xanh
Máu loang áo lụa
Máu nhoè má đỏ
Máu bết môi non
Em mười lăm tuổi mới chớm trăng tṛn
Đầu vỡ nát, óc văng đầy trộn cát
Súng sáu, liên thanh, lưỡi lê, mă trắc
Giặc reo cười, đạp, bắn, giết, như mưa
Cánh tay mềm, đôi mắt sáng, ngực non tơ
Em ngă xuống rồi
Chị xông lên đỡ
Tiếng thét tiếng la
Căm hờn giăy giụa.
Rời vú mẹ miệng vẫn thơm mùi sữa
Mới sáng nay c̣n đầm ấm giữa gia đ́nh
V́ ...các em giờ tắt thở
Đời các em như tia nắng b́nh minh
Bỗng vụt tắt bởi bàn tay lũ giặc.
Các bạn học sinh
Chịu cơn tàn sát
Máu các bạn đổ nhiều
Chúng hả hê ca hát
Miệng sài lang vẫn khát máu thanh niên.
Các em đôi mắt dịu hiền
Chan hoà lửa hận
Khăng khít kinh hoàng
T́nh thương nỗi giận.
Ngực các em đầy đốm máu hồng tươi
Như những tấm huy chương rực rỡ chói ngời
Những huy chương tranh đấu
Lịch sử muôn đời
Những anh hùng đất nước
Chưa tới tuổi hai mươi.
Môi mím chặt mà các em không khóc
Chân không run mà tay chẳng rời tay
Giữa Sài G̣n Chợ Lớn, giữa ban ngày
Đem tuổi thơ sinh các em đi phá ngục…
Gịng máu xuân xanh
Chói màu bất khuất
Đường phố chuyển ḿnh
Thấm sâu ḷng đất
Cả non sông rung chuyển khối căm thù.
***
Người ở chiến khu
Ḷng đau kính mến
Mắt đăm đắm phía kinh thành tạm chiếm
Lệ muốn trào mà lửa hận bừng sôi
Lửa bốc cao ngang với lửa mặt trời
Lệ không chảy mà ḷng dâng biển hận
Tới ngày cùng uống cả máu thơ sinh
Một ngày kia ta ...
− Tiến lên! Các bạn!
Phải tan thành cát bụi dưới chân ta!
Hỡi quân thù, loài lang chó thối tha!
Mi phải chết, phải đền bao tội ác
Bọn quỷ cùng đường
Dă man hèn nhát
Giết học sinh không vũ khí trong tay
Giết học sinh trên đường phố giữa ban ngày
Cả nhân loại sẽ ngh́n đời vạn kiếp
Nguyền rủa chúng bay!
Các bạn học sinh ơi!
Những tương lai đất nước
Thù hận dường này
Các bạn làm sao quên được!
Thù hận dường này
Dân tộc làm sao quên được!
Nguồn: Trăm Hoa, Hà Nội, số 7 (thứ bảy 22.10.1955)