Cách chuyển đổi năm Dương lịch sang năm Âm lịch
 và tím ngũ hành của năm

    Muốn lập một lá số tử vi người ta cần phải biết năm,tháng,ngày giờ sanh âm lịch và ngũ hành của mệnh,còn gọi là ngũ hành của năm sanh.Thí dụ ngày dương lịch là 22 tháng 01 năm 2004 thì ứng với ngày âm lịch là 01 tháng 01 măm Giáp Thân ; ngày 9 tháng 2 năm 2005 đổi qua âm lịch là 01 tháng 01 năm Ất Dậu v.v...Ở đây tôi không hướng dẫn cách lập  cũng như cách dự đoán một lá số tử vi,đồng thời cũng không hướng dẫn cách chuyển đổi ngày ,giờ dương lịch sang ngày giờ âm lịch vì đa số các sách đều có nói tới,à chỉ hướng dẫn cách chuyển đổi từ năm dương lịch sang năm  âm lịch và cách tìm ngũ hành của năm mà thôi.Trong cuốn tinh mạng lệnh niên lịch có ghi rõ lịch đối chiếu  giữa ngày tháng năm dương lịch sang ngày,tháng,năm âm lịch,tuy nhiên lịch đối chiếu này chỉ chỉ giúp chuyển đổi các năm sau công nguyên ( sau tây lịch)cho đến năm 2010 mà thôi,muốn biết năm 3000 trước và sau công nguyên là năm gì thì đành chịu,không thể biết được.Ngoài ra giá một cuốn sách cũng khá mắc,trên một triệu đồng / 1 cuốn.Ở đây tôi xin cho một công thức để có thể chuyển đổi được tất cả các năm dù trước hoặc sau công nguyên,thí dụ năm 3000 sau công nguyên là năm Canh Thân hành Mộc,còn năm 3000 TCN là năm Tân Dậu,cũng có hành Mộc.Sự chuyển đổi chỉ mất không quá 5 phút!

    1. Khái niệm mở đầu :
1- Ngũ hành : Trong vũ trụ có năm trạng thái vật chất là : Kim,mộc ,thủy ,hỏa, thổ
    Kim : Vàng hay chỉ chung các loại kim loại như : sắt,đồng,chì,kẽm,vàng . v.v...
    Mộc : Gổ hay chỉ chung các lại cây cỏ lớn,nhỏ như : tòng bá,thạch lựu,dương liễu,v.v...
    Thủy : Nước hay chỉ chung các loại chất lỏng như : rượu , máu , đờm,nước mưa,nước biển,ao,suối,sông,giếng,v.v...(Thiên thượng thủy,Đại hải thủy . v.v...)
    Hỏa : Lửa hay hơi nóng,sét(Sơn đầu hỏa,Lư trung hỏa,Thiên thượng hỏa,Thích lịch hỏa...)
    Thổ : Đất hay chỉ chung các loại khoáng vật (đất,đá,cát, sỏi,bùn,sình,v.v...)
    Theo Đông Phương học thì mọi vật chất ở chung quanh ta đều tạo nên bởi một phần của ngũ hành hay liên kết bởi 2,3 phần của ngũ hành,hoặc còn nguyên thể hay đã biến thể.
    Đức Phật (thuộc thế kỷ thứ 7 hoặc thứ 6 trước CN) có nói trong cơ thể con người ( hay cơ thể động vật)được tạo nên bởi 4 yếu tố (hay tứ đại) là : Đất,nước,gió,lửa.Các nhà hóa học hiện nay (thế kỷ 18,19)mới khám phá cơ thể động vật(có con người) được tạo nên 4 nguyên tố là Cacbon (C),Hidro(H),Oxy (O),Nitơ (N).So sánh ta có Cacbon là lửa,Hidro là nước,Oxi là gió,Nitơ là đất.Như vậy phải mất gần 25 thế kỷ,các nhà khoa học với máy móc hiện đại,tối tân mới tìm được có một chút xíu những gì mà đức Phật đã biết từ xa xưa!
    Ngũ hành có tương sinh và tương khắc.
    Tuơng sinh : ta sắp ngũ hành theo vị trí của mộtphong thư mở : ta có vàng tương sinh như sau :
    Kim  sinh  Thủy                                        Thổ
    Thủy sinh  Mộc
    Mộc  sinh  Hỏa
    Hỏa  sinh  Thổ                            Hỏa                        Kim
    Thổ  sinh  Kim

                                                                   Mộc                            Thủy
    Tương khắc :cũng sắp ngũ hành theo vị trí một phong thư mở như của vòng tương sinh,nhưng lấy cách một hành sẽ được vòng tương khắc :

        Kim  khắc  Mộc                                          Thổ
        Mộc  khắc Thổ
        Thổ  khắc Thủy                        Hỏa                               Kim
        Thủy khắc Hỏa
        Hỏa  khắc Kim                          Mộc                              Thủy

    2. Mười thiên can : sắp theo thứ tự là : Giáp , Ất , Bính , Đinh , Mậu , Kỷ , Canh ,Tân , Nhâm , Quý

    3. Mười hai đĩa chí : Tý , Sữu , Dần , Mão , Thìn , Tỵ, Ngọ , Mùi , Thân , Dậu , Tuất , Hợi

    4. Tổng hợp 10 thiên can và 12 địa chi ta có 60 năm âm lịch

                Giáp :    Tý    Tuất    Thân    Ngọ    Thìn    Dần        Tý     (+)
                Ất :        Sữu    Hợi    Dậu     Mùi      Tỵ      Mão       Sữu    (-)
                Bính :    Dần    Tý      Tuất     Thân    Ngọ    Thìn      Dần   (+)
                Đinh :    Mão    Sữu    Hợi      Dậu      Mùi    Tỵ         Mão    (-)
                Mậu :    Thìn    Dần    Tý       Tuất    Thân    Ngọ      Thìn   (+)
                Kỷ :        Tỵ      Mão   Sữu      Hợi      Dậu     Mùi      Tỵ      (-)
                Canh :    Ngọ    Thìn   Dần     Tý       Tuất    Thân     Ngọ   (+)
                Tân :      Mùi    Tỵ       Mão    Sữu      Hợi     Dậu       Mùi    (-)
                Nhâm :  Thân   Ngọ    Thìn    Dần      Tý      Tuất      Thân  (+)
                Quý :     Dậu    Mùi      Tỵ      Mão      Sữu    Hợi        Dậu   (-)

    Như thế từ Giáp Tý đến Quý Dậu ; từ Giáp Tuất đến Quý Mùi; từ Giáp Thân đến Quý Tỵ; v.v...mỗi cột là 10 năm,tổng cộng có 6 cột là 60 năm khác nhau.Cột thứ 7 trở về dạng ban đầu (Giáp Tý đến Quý Dậu).Như vậy cứ 60 năm sẽ quay về năm ban đầu.

    5. Phân định âm - dương : Người ta quy định sắp âm -dương xen kẻ nhau,cứ 1 cung dương thì một cung âm,mở đầu là Tý hoặc Giáp là dương;Sữu hoặc Ất là âm,Dần hoặc Bính là dương v.v...,cứ thế tính cho phần kế tiếp.Tóm tắt :
        Theo hàng can : Dương ( +) : Giáp ; Bính ; Mậu ; Canh ; Nhâm
                                Âm ( - )      : Ất ; Đinh ; Kỷ ; Tân ; Quý
        Theo hàng chi : Dương  ( + ) : Tý ; Dần ; Thìn ; Ngọ ; Thân ; Tuất
                                Âm ( - )      : Sữu ; Mão ; Tỵ ; Mùi ; Dậu ; Hợi

II. Tìm ngũ hành của năm :

    Dựa theo bảng này để phối hợp.Hàng can và hàng chi,mỗi loại đều có 2 dòng.Hàng can ở dòng trên chỉ phối hợp với hàng chi ở dòng trên và hàng can ở dòng dưới chỉ phối hợp với hàng cho ở dòng dưới sẽ truy được tên của năm và ngũ hành của năm
    Thí dụ : Năm giáp Tý ; Giáp Ngọ và Ất Sữu ; Ất Mùi : cả 4 năm này đều có ngũ hành là Kim ; năm Bính Tý ; Bính Ngọ và Đinh Sữu ; Đnh Mùi đều có ngũ hành là Thủy;năm Mậu Dần ; Mậu Thân và Kỷ Mão ; Kỷ Dậu đều có ngũ hành là Thổ ; năm Nhâm Thìn ; Nhâm Tuất và Quý Tỵ ; Quý Hợi đều có ngũ hành là Thủy v.v...

III. Cách chuyển năm dương lịch sang năm âm lịch.
        Lập bảng địa chi như sau :
    A/ Dùng cho các năm sau công nguyên ( năm số 1 : khi Đức Chúa ra đời) đến nay

                                    Dùng tam hởp : Thân ( 0 ) - Tý ( 1 ) - Thìn  ( 2 )

    1) Tìm địa chi của năm sanh :
        Trong năm sanh lấy số hàng nghìn và số hàng trăm cộng lại rồi chia cho 3 :
            * Nếu dư số là 0 ( chia đúng ) thì khởi tính ở Thân ; nếu dư số là 1 thì khởi tính ở Tý ; nếu dư số là 2 thì khởi tính ở Thìn
            * Từ cung khởi tính kể là ( 0 ) đếm theo chiều thuận ( chiều kim đồng hồ) ( 1,2,3,4,...) đếm đến 2 số chót của năm sanh,ngừng lại ở cung nào thì lấy cung đó làm Địa chi.
            * Hoặc từ cung khởi tính ta lấy : 12 x u = a ( a nhỏ hơn và ở gần 2 số chót của năm sanh),rồi từ a đếm theo chiều thuận đến 2 số chót của năm sanh sẽ định được Địa chi.
            * Nếu a lớn hơn 2 số chót của năm sanh thì từ a đếm theo chiều nghịch để trả về cho đúng với 2 số chót của năm sanh

        Thí dụ : năm 1931 là năm gì? Lầy 1 + 9 = 10 ; đem 10 : 3 = 3 dư 1.Vậy khởi tính từ Tý:
            * Từ Tý kể là ( 0 ),đếm theo chiều thuận : sữu (1) , dần (2) , mão ( 3 ),v.v...đếm lên tới 31 thì ngừng ở cung Mùi.Vậy địa chi của năm là Mùi.
            * Hoặc từ cung khởi tính là Tý lấy 12 x 3 = 36 ( lớn hơn 31) ,từ đó tính ngược lại ( đếm ngược chiều kim đồng hồ ) 35 ( Hợi) ; 34 ( Tuất) đếm tới 31 thì thấy dừng lại ở cung Mùi.Vậy là tuổi Mùi
            * Hoặc từ cung Tý nếu lấy 12 x 2 =24 ( nhỏ hơn 31),từ đó tính thuận : 25 (Sữu) ; 26 ( Dần ); ...  31 ( Mùi).Vậy là năm Mùi
        Thí dụ 2 : năm 2005 là năm gì : 2 + 0 = 2 ; 2 : 3 = 0 dư số là 2 ; khởi tính ở Thìn là 0 , tính thuận 1 là Tỵ , 2 là Ngọ ....., đến 5 là Dậu . Vậy năm 2005 là năm Dậu
        Thí dụ 3 : năm 0002 là năm gì ? : 0 : 0 = 0 ; 0 : 3 = 0 dư số là 0.Khởi tính từ Thân là 0.đếm theo chiều thuận đến 2 là Tuất.Vậy năm số 2 là năm Tuất,năm Đức Chúa được 2 tuổi

    2) Tìm hàng can của năm sanh : Hàng can của năm sanh tùy thuộc vào con số chót của năm sanh ( số hàng đơn vị).Ta có bảng sau :
                   0 = Canh        1 = Tân         2 = Nhâm          3 = Quý        4 = Giáp
                   5 = Ất            6 = Bính        7 = Đinh            8 = Mậu        9 = Kỷ 

        Thí dụ : Năm 1931 số chót là 1 nên hàng can là Tân . Vậy đây là tuổi Tân Mùi.mạng Thổ
                    Năm 2005 số chót là 5 nên hàng can là Ất .Năm này là Ất Dậu ,mạng Thủy
                    Năm 0002 số chót là 2 nên hàng can là Nhâm.Năm này là Nhâm Tuất,hành Thủy

    B) Dùng cho các năm trước công nguyên. Lập bảng địa chi sau :   

Nhớ tam hợp : Tỵ - Dậu - Sữu

        1) Tìm địa chi của năm sanh :
                Trong năm sanh lấy số hàng nghìn + hàng trăm rồi chia 3.Nếu dư số là 0 thì khởi tính ở Dậu ; nếu là 1 thì khởi tính ở Tỵ ; nếu là 2 thì khởi tính ở Sữu.Từ cung khởi tính kể là 0  , đếm nghịch ( ngược chiều kim đồng hồ ) . 1 ,2,3,4,....đếm đến 2 số chót của năm sanh,ngừng lại ở cung nào thì lấy cung đó làm địa chi của năm.Hoặc từ cung khởi tính , lấy 12 x u = a ( với a nhỏ hơn 2 số chót của năm sanh ),từ a đếm nghịch đến 2 số chót của năm sanh thì ngừng sẽ định được địa chi của năm

        Thí du 1: Năm số 1 trước công nguyên là năm gì ? : 0 + 0 = 0 chia cho 3 dư số là 0 ; khởi ở Dậu.Từ Dậu kể là 0,đếm theo chiều nghịch đến 1 là Thân.Vậy năm số 1 TCN là năm Thân
        Thí dụ 2 :Năm 111 TCN là năm gì : : 0 + 1 = 1 ,chia cho 3 dư số là 1,khởi ở Tỵ kể là 0 , đếm theo chiều nghịch 1 (Thìn) 2 (Mão), 3 (Dần), ...đếm đến 11 là Ngọ.Vậy năm 111 TCN là năm Ngọ
        Thí dụ 3 : năm 208 TCN ( An Dương Vương lập ra nước Âu lạc ) là năm gì ? : 0 + 2 = 2 ,chia cho 3 dư số là 2,khởi ở Sữu là 0, đếm theo chiều nghịch 1 ( Tý), 2 ( Hợi) , ...., 8 (Tỵ).Vậy đây là năm Tỵ
        Thí dụ 4 : năm 623 TCN ( Đức Phật ra đời) là năm gì ? : 0 + 6  = 6 chia cho 3 dư số là 0.Khởi ở Dậu,lấy 12 x 2 =24 (lớn hơn 23),đếm theo chiều thuận 23 ( Tuất).Vậy năm 623 là năm Tuất

        2) Tìm hàng can
                Hàng can của năm sanh tùy thuộc vào con số chót của năm sanh.Ta có bảng sau đây :

                        1 = Canh         0 = Tân
                        9 = Nhâm        8 = Quý
                        7 = Giáp          6 = Ất
                        5 = Bính          4 = Đinh
                        3 = Mậu          2 = Kỷ

                Thí dụ 1 : năm số 1 TCN là năm Canh Thân thuộc hành Mộc
                Thì dụ 2 : năm 111 TCN là năm Canh Ngọ thuộc hàn Thổ
                Thí dụ 3 : năm 208 TCN là năm Quý Tỵ thuộc hành Thủy
                Thí dụ 4 : năm 623 TCN là năm Mậu Tuất thuộc hành Mộc     

V. Bảng ghi 20 năm trước và 20 năm sau công nguyên để tham khảo

    Năm TCN                                                        Năm Sau CN

DL        ÂL            DL            ÂL                    DL        ÂL              DL          ÂL

20    Tân Sữu        10        Tân Hợi                1        Tân Dậu         11        Tân Mùi
19    Nhâm Dần       9        Nhâm Tý              2        Nhâm Tuất     12        Nhâm Thân
18    Quý Mão         8         Quý Sữu              3        Quý Hợi         13        Quý Dậu
17    Giáp Thìn        7        Giáp Dần               4        Giáp Tý         14        Giáp Tuất
16    Ất Tỵ              6        Ất Mão                  5        Ất Sữu          15        Ất Hợi   
15    Bính Ngọ         5        Bính Thìn               6       Bính Dần       16        Bính Tý
14    Đinh Mùi         4        Đinh Tỵ                  7       Đinh Mão       17        Đinh Sữu
13    Mậu Thân        3        Mậu Ngọ                8        Mậu Thìn      18        Mậu Dần
12    Kỷ Dậu            2        Kỷ Mùi                   9        Kỷ Tỵ            19        Kỷ Mão
11    Canh Tuất       1        Canh Thân            10        Canh Ngọ      20        CanhThìn      

Nhận xét : 1) Với năm trước CN,năm có số chót là 0 luôn ứng với chư Tân;là 9 ứng với chữ Nhâm ; là 8 ứng với chữ Quý v.v...Với năm sau CN :năm có số chót là 1 luôn ứng với chữ Tân ; là 2 ứng với chữ Nhâm ; là 3 ứng với chữ Quý v.v...

                - 2005 , .... , - 3 , - 2 , - 1  0  + 1, + 2 , +3 , ...., + 2005

                            Trước CN                            Sau CN

        2) Năm số 0 là không có,lúc mới sanh Đức Chúa cho đến đủ 365 ngày được kể là năm số 1 ( + 1),và trước khi sanh 365 ngày được kể là năm số 1 trước CN ( - 1) .Như vậy cách tính số dư ở 2 phía đều giống nhau,chỉ khác nhau ở khung khởi tính ( Sau CN chọn Thân Tý Thìn và Trước CN chọn Tỵ Dậu Sữu ) và chiều quay ở cung khởi tính là thuận (SCN) hay nghịch (TCN) mà thôi.